Pedagogisch Werkplan

Wie ben ik?

Mijn naam is Marian de Groot Koornstra. In 2009 startte ik Kinderopvang Eigenwijs na een carrièreswitch van transportplanner naar gastouder. Wat begon als een dienst aan een buurvrouw die in nood zat, groeide uit tot mijn passie en vak.

Ik woon samen met mijn man Peter en onze drie kinderen Jesper (2008), Thijs (2011) en Marrit (2012) in de kindvriendelijke wijk De Fugelkritte in Bolsward. Sinds 2023 maakt onze labrador-stabij Syb deel uit van ons gezin en speelt hij een waardevolle rol in de sociaal-emotionele ontwikkeling van de kinderen bij Eigenwijs. Syb is gewend aan kinderen en staat onder mijn toezicht. Kinderen en hond zijn nooit zonder mijn aanwezigheid samen. Ik zorg voor hygiëne en Syb wordt regelmatig gecontroleerd door de dierenarts. Daarnaast hebben wij twee katten, die gewend zijn aan kinderen.

Ik heb de opleiding Helpende Zorg en Welzijn (mbo-niveau 2) afgerond en beschik over een actueel Kinder-EHBO-certificaat. Professionele ontwikkeling staat hoog in het vaandel. Relevante bijscholing en trainingen die ik heb gevolgd:

• Baby- en kind gebaren
• Workshop “De niet-pratende peuter” (Koninklijke Kentalis)
• Gordon Training – Effectief communiceren met kinderen
• Signaleren van kindermishandeling en seksueel geweld
• Werken met de meldcode
• Gezonde voeding in de kinderopvang
• De opvangruimte als pedagoog
• Voorlezen en taalstimulering
• VVE-programma KIKI
• Pedagogisch Boomhuis
• Diverse Summerschools via Kinderwijs
• Actueel volg ik een jaar lang permanente educatie via kinderwijs

Als gastouder volg ik jaarlijks minimaal 10 uur aan scholing en coaching conform de eisen die vanaf 2026 gelden. De focus ligt op pedagogische kwaliteit, actuele ontwikkelingen in de kinderopvang en samenwerking met het gastouderbureau.

Mijn visie

Bij Eigenwijs staat het individuele kind centraal. Door kleinschaligheid ontstaat rust, vertrouwen en stabiliteit. Elk kind krijgt de ruimte om zichzelf te zijn en zich in eigen en unieke tempo te ontwikkelen. Ik bied persoonlijke aandacht, afstemming op individuele behoeften en sta in nauw contact met ouders.

Voordelen van kleinschalige gastouderopvang

• Vaste verzorger voor continuïteit en vertrouwensband
• Rust, stabiliteit en voorspelbaarheid
• Veel aandacht voor het individuele kind
• Persoonlijk contact en korte lijntjes met de ouders
• Achterwacht aanwezig in geval van calamiteiten
• Kwaliteitsbewaking door controles van GGD en gastouderbureau

Eigenwijs is geopend op maandag, dinsdag en donderdag van 06:30 tot 17:30 uur. (afwijkende tijden zijn in goed overleg bespreekbaar) Kinderen komen op vaste dagen en vaste tijden voor optimale rust en structuur.

Wettelijk maximaal aantal kinderen tegelijkertijd aanwezig (inclusief eigen kinderen onder 8 jaar):

• Maximaal 6 kinderen in de leeftijd van 0-13 jaar (inclusief eigen kinderen)
• Maximaal 5 kinderen wanneer zij allen jonger zijn dan 4 jaar
• Maximaal 4 kinderen van 0-2 jaar oud, waarvan maximaal twee baby’s van 0 jaar

Voor vaste opvang geldt een minimum van 8 uur per dag per kind. Dit bevordert bandvorming, emotionele veiligheid en sociale ontwikkeling binnen de groep.

De binnenruimte

De opvang vindt plaats in een aanbouw aan onze woning, die grenst aan een volledig afgesloten tuin. Hierdoor hebben de kinderen een eigen, vertrouwde plek om te spelen, knutselen, eten/drinken en zich te ontwikkelen.

De ruimte is ingericht met verschillende speelplekken en speelmateriaal die aansluiten bij de leeftijden 0-4 jaar:

• Duo-box voor de allerkleinsten om veilig te spelen en observeren
• Speelkleed waar baby’s en peuters samen kunnen spelen
• Grote tafel als centraal punt voor eten, knutselen, puzzelen en voorlezen
• Keukentje voor fantasiespel en rollenspellen
• Boekendoos met kinderboeken voor alle leeftijden
• Een laag bureau met stoeltjes met aan weerskanten speelgoedbakken.
• Beweegmateriaal zoals wobbel, stapstenen, speelblokken, gymnastiekmat, softbal
• Het speelgoed is gevarieerd en ontwikkelingsgericht: Duplo, Little People, poppenaccessoires, boerderijdieren, treinspoor, auto’s, magnetische bouwblokken, rijgkralen, puzzels (van noppenpuzzel tot cijfer- en letterpuzzels), spelletjes zoals Electro, montessori leermateriaal en knutselmateriaal afgestemd op de leeftijd (wasco voor peuters, potloden en stiften voor oudere kinderen). Verkleedkleren voor creativiteit en spel

Muziek speelt de hele dag op de achtergrond en stimuleert beweging, taal en gezelligheid. Bij slecht weer dansen we, maken we een parcours met de wobbel en stapstenen, doen we balspelletjes met de bal of doen een gymles op de gymmat.

Thematisch werken: Ik werk met thema’s hiervoor heb ik het VVE-programma KIKI, het pedagogisch boomhuis en bedenk eigen thema’s passend bij het seizoen (lente, zomer, herfst, winter, Sinterklaas, Kerst, Pasen, Moederdag, Vaderdag).

De kinderen die overdag slapen, doen dit in campingbedjes op de bovenverdieping zodat ze in alle rust kunnen slapen. Tijdens het slapen maak ik gebruik van babyfoons met beeld/geluid.

Veiligheid en GGD-naleving

De opvangruimte voldoet aan alle GGD-eisen voor veiligheid. Er vindt jaarlijks door beide gastouderbureaus  een risico-inventarisatie plaats.

De buitenruimte

De kinderen kunnen in de volledig afgesloten tuin met overkapping veilig buiten spelen. Voor ieder kind is er een buitenspeelpak aanwezig zodat we naar hartenlust kunnen spelen.

Aanwezig zijn:

• Loopfietsen, driewielers, steppen en loopauto’s
• Grote kist met buitenspeelgoed (ballen, speelgoedauto’s)
• Buitenkeuken met keukenspulletjes en speelzand
• Stapstenen en een speelmat
• Watertafel bij mooi weer
• Voldoende te creëren schaduwplekken

We gaan regelmatig wandelen met de vierlingwagen en onze hond Syb. Dit stimuleert motoriek, nieuwsgierigheid en sociale ontwikkeling. Uiteraard houd ik rekening met de slaapjes van de allerkleinsten.

Bij Eigenwijs staat gezonde voeding centraal. Uiteraard is er ruimte voor uitzonderingen bij feestelijke gelegenheden.

We hebben drie vaste eet- en drinkmomenten per dag, die gezamenlijk plaatsvinden aan tafel (of bij mooi weer buiten). Voor, tijdens of na het eten zingen we liedjes of lees ik voor uit een boekje. We staan ook regelmatig gezamenlijk in de keuken om heerlijke verantwoorde koekjes of wafels te maken.

• Rond 9.30/10.00 uur: water of thee met fruit

• Rond 11.45/12.45 uur: brood met verantwoord beleg volgens de Schijf van Vijf, met water, thee of melk
• Rond 15.30 uur: water of thee met fruit of een cracker

Bij warm weer zorg ik voor extra vochtinname. Voor ieder kind staat er gedurende de dag een eigen afsluitbare beker klaar.

Bewegen en spelen

Beweging is essentieel voor een gezonde ontwikkeling. We gaan regelmatig wandelen, en zodra het weer het toelaat gaan de deuren open naar de achtertuin. Kinderen kunnen rennen, fietsen, voetballen en naar hartenlust spelen. Bij slecht weer zetten we de muziek een tikkeltje harder en dansen we, of maken we een parcours met de speelmaterialen binnen.

Structuur en voorspelbaarheid bieden emotionele veiligheid. De dagindeling is vast, maar flexibel genoeg om in te spelen op de behoeften van individuele kinderen. Mocht er binnen de groep behoefte zijn om te gaan werken met dagritmekaarten, om zo nog meer structuur voor het kind / de kinderen te creëren dan zijn deze aanwezig.

Gemiddelde dagindeling

• 06:30 – 09:00 Kinderen worden gebracht (afwijkende tijden in overleg mogelijk). Vrij spel.
• 09:30 – 10:30 Gezamenlijk fruit eten en drinken aan de grote tafel.
• 10:30 – 11:45 Vrij spelen, knutselen of buitenspelen.
• 11:45 – 12:45 Lunch: broodje met beleg en drinken.
• 12:45 – 15:30 Kinderen die moe zijn gaan slapen. Anderen spelen vrij, knutselen of doen een spelletje.
• 15:30 – 16:00 Gezamenlijk tussendoortje (fruit of cracker) en drinken.
• Vanaf 15:30 Kinderen kunnen worden opgehaald. Vrij spelen, knutselen, voorlezen of puzzelen totdat ouders er zijn.

Baby’s hebben zoveel mogelijk een eigen ritme, afgestemd met de ouders. Geen dag is hetzelfde, maar ik streef naar zoveel mogelijk regelmaat zodat kinderen weten waar ze aan toe zijn.

Een nieuw kind heeft tijd nodig om aan de nieuwe situatie te wennen. Tijdens het kennismakingsgesprek bespreek ik het wenproces met de ouders. Ik hanteer meestal (afhankelijk van de leeftijd van het kindje) drie wenmomenten voorafgaand aan de start van de vaste opvang:

1. Eerste wenmoment: Een paar uurtjes. Ouders brengen het kind, doen een bakje koffie en nemen bewust afscheid. Het kind leert zo dat de ouder weggaat maar later ook weer terugkomt.
2. Tweede wenmoment: Een ochtend. We zwaaien dag en het kind mag wennen aan een dagdeel opvang.
3. Derde wenmoment: Een langere periode waarin het kind de volledige dagindeling meemaakt: welkom, tussendoortje, lunch en slapen.

Bij babys hanteer ik vaak 2 wenmomenten. Dit altijd in overleg met de ouders, als zij willen dat het kindje vaker komt wennen is dat uiteraard ook mogelijk. De wenmomenten worden bij de 1^e maand in rekening gebracht

Voor de start vullen de ouders een kindformulier in. Dit is een soort ‘handleiding’ van het kind, met belangrijke informatie over gewoonten, voorkeuren en ontwikkeling.

Veiligheid

Veiligheid staat hoog in het vaandel bij Eigenwijs. De opvangruimte is zo ingericht dat de veiligheid van het kind gewaarborgd is. Uiteraard ben ik mij ervan bewust dat een ongelukje in een klein hoekje zit.

• Ik voldoe aan alle GGD-eisen voor veiligheid van de opvangruimte
• Jaarlijks vindt een risico-inventarisatie plaats op locatie
• Ik beschik over actuele Kinder-EHBO en ken de meldcode
• Er is achterwacht geregeld in geval van calamiteiten
• De tuin is volledig afgesloten en veilig

Hygiëne

Hygiëne is essentieel voor de gezondheid van de kinderen.

• Bij binnenkomst gaan de schoenen uit, zodat we naar hartenlust op de grond kunnen spelen. Bij koud weer trekken we slofjes of warme sokken aan.
• Ik vraag ouders om met schone schoenen de opvangruimte te betreden (of schoenen uit te doen).
• Ik stofzuig dagelijks de opvangruimte en dweil waar nodig.
• Speelgoed wordt regelmatig gereinigd.
• Ieder kind heeft eigen beddengoed en slaapzak.
• Het potje en toilet worden na ieder gebruik schoongemaakt.
• Handen worden gewassen voor het eten en na toiletgang.

Bij het slapen dragen alle kinderen een pamper, ook kinderen die zindelijk zijn. Dit doe ik uit hygiënisch oogpunt, omdat kinderen hier bedjes delen.

Bij Eigenwijs staat het individuele kind centraal. Ieder kind ontwikkelt zich op zijn of haar eigen en unieke manier. Ik kijk naar het kind en stimuleer waar nodig, zonder te pushen.

Hoe stimuleer ik persoonlijke ontwikkeling?

• Vrij spel: Ik laat het kind vooral zelf kiezen met welk speelgoed het wil spelen. Waar nodig stimuleer ik om iets te kiezen dat past bij interesse en leeftijd.
• Voorlezen, zingen, puzzelen en knutselen: Ik stem het materiaal af op het individuele kind. Jonge kinderen krijgen noppenpuzzels, oudere kinderen puzzels met cijfers, letters of tegenstellingen. –
• Zelfredzaamheid: Vanaf ongeveer 2 jaar stimuleer ik kinderen om zelfstandig de jas, schoenen, sokken en broek aan- en uit te trekken. Dit doe ik in samenwerking met ouders, zodat thuis dezelfde lijn wordt aangehouden.
• Drinken uit een beker: Vanaf 2 jaar oefen ik met kinderen om zelfstandig uit een gewone beker te drinken (met oefenbeker als tussenstap). Dit is niet alleen praktisch, maar ook belangrijk voor de spraakontwikkeling.

Dit alles met het oog op de taalstimulering, cognitieve-, motorische- en creatieve ontwikkeling van het kind.

Zindelijkheidstraining

Zindelijkheid is een samenwerking tussen thuis en opvang. Wanneer ouders thuis geruime tijd met zindelijkheidstraining bezig zijn en het daar goed gaat, zetten we het ook bij Eigenwijs voort. Het kind dient het wel zelf aan te kunnen geven. Het potje staat in een hoekje van de opvang, zodat het kind zelfstandig naar het potje kan gaan.

Omdat ik meerdere kinderen in verschillende leeftijden opvang, en een ongelukje kan gebeuren, hanteren we de regel: bij twee ongelukjes gaat de pamper weer om. Dit om de hygiëne voor de andere kinderen te garanderen en zodat iedereen naar hartenlust kan blijven spelen.

Ontwikkeling volgen

Ik observeer de kinderen dagelijks en noteer belangrijke ontwikkelingen in een ontwikkelingsmapje per kind. Deze observaties koppel ik aan de vier pedagogische basisdoelen en ontwikkelingsgebieden (motoriek, taal, sociaal-emotioneel, cognitief). Wanneer ik opvallende zaken zie in de ontwikkeling, bespreek ik dit eerst met ouders. Indien nodig vraag ik, met toestemming, advies via het gastouderbureau of externe professionals.

Observaties worden gedeeld met:

• Ouders: tijdens dagelijkse overdracht en jaarlijkse gesprekken
• Gastouderbureau: conform afspraken en bij vragen over ontwikkeling
• GGD/externe partijen: alleen met toestemming ouders en indien nodig

Dit voldoet aan de eis vanaf 2026 om ontwikkeling systematisch te volgen en vast te leggen

Bij Eigenwijs zijn altijd meerdere kinderen aanwezig. Dit is leuk en leerzaam. Door samen te spelen leren kinderen communiceren, delen, elkaar helpen, kleine probleempjes/ruzies oplossen en op hun beurt wachten. En uiteraard om voor zichzelf op te komen.

Hoe begeleid ik sociale ontwikkeling?

• Observeren en begeleiden: Ik kijk naar de interactie tussen kinderen en stuur waar nodig bij.
• Positief benoemen: Ik benoem vaak dat ze lief, leuk en gezellig spelen.
• Op ooghoogte corrigeren: Als iets niet goed gaat, ga ik op ooghoogte zitten en leg ik uit wat er gebeurde en hoe het een andere keer beter kan.
• Samenspel stimuleren: “Samen spelen, samen delen, samen opruimen” is het motto bij Eigenwijs.
• Voorbeeld geven: Ik geef zelf het goede voorbeeld in communicatie en gedrag.

Leren van elkaar

De groep bestaat uit kinderen van 0-4 jaar. De kleintjes leren van de “grote Eigenwijsjes”. Ik geef oudere kinderen vaak aan dat ze een voorbeeld zijn. Oudere kinderen helpen soms bij het verzorgen van de kleintjes (bijvoorbeeld een knuffel of een speentje brengen of een flesje aangeven). Hierdoor krijgen de oudere kinderen meer verantwoordelijkheidsgevoel en indirect meer zelfvertrouwen.

Ruimte voor individueel spel

Hoewel samenspel wordt gestimuleerd, is er ook ruimte voor kinderen die even alleen willen spelen. Ze kunnen dan aan tafel een boekje lezen of een puzzeltje maken. Ook worden er rustmomentjes ingepland als dat nodig is. We kijken dan gezamenlijk een filmpje.

Rollenspel

Door samen te spelen ontstaan vaak rollenspellen (koken in de keuken, voor de poppen zorgen, winkeltje). Dit draagt bij aan de sociale en emotionele ontwikkeling. Ik observeer en stuur waar nodig bij.

Bij Eigenwijs staan normen en waarden centraal. Kinderen leren deze door voorbeeldgedrag, duidelijkheid en herhaling.

Kernwaarden bij Eigenwijs

• Respect voor elkaar: We zijn lief voor elkaar en behandelen iedereen met respect.
• Netjes vragen: Als je iets wilt, vraag je dit netjes. We spreken waar mogelijk met “twee woorden” (alsjeblieft, dankjewel).
• Samenwerken: We helpen elkaar en werken samen waar mogelijk (bijvoorbeeld samen speelgoed opruimen).
• Respect voor materiaal: We gaan voorzichtig om met speelgoed. We gooien er niet mee, gaan er niet bovenop staan en maken het niet bewust kapot.
• Respect voor dieren en natuur: We zijn lief voor hond Syb en andere dieren. We maken ze niet bang en behandelen ze met respect. Buiten schreeuwen we niet onnodig en laten we geen rommel slingeren.

Normen en waarden die kinderen van huis uit meekrijgen worden gerespecteerd. De normen en waarden van Eigenwijs vormen echter de basis binnen de opvang.

De vier pedagogische basisdoelen vormen de basis van kwaliteit in de kinderopvang en zijn verankerd in de Wet kinderopvang. Ze vormen de rode draad door mijn dagelijkse werkwijze en zijn leidend in het pedagogisch beleid van de gastouderbureaus waarbij ik ben aangesloten.

1. Emotionele veiligheid

Doel: Het kind voelt zich veilig, vertrouwd en geborgen. Het kan zichzelf zijn en durft te spelen, de wereld te ontdekken en fouten te maken.

Hoe breng ik dit in de praktijk?

2. Ontwikkeling van persoonlijke competenties

Doel: Het kind ontwikkelt zelfstandigheid, zelfvertrouwen, creativiteit en flexibiliteit.

Hoe breng ik dit in de praktijk?

3. Ontwikkeling van sociale competenties

Doel: Het kind leert communiceren, samenwerken, delen, conflicten oplossen en voor zichzelf opkomen.

Hoe breng ik dit in de praktijk?

4. Overdracht van normen en waarden

Doel: Het kind leert wat goed en fout is, ontwikkelt respect en leert omgaan met regels en afspraken.

Hoe breng ik dit in de praktijk?

Samenwerking met ouders

Goede communicatie en samenwerking met ouders is essentieel. Ouders zijn de belangrijkste opvoeders en ik zie mezelf als aanvulling daarop.

Communicatie

• Dagelijks: Korte overdracht bij brengen en halen. Belangrijke zaken direct bespreken.
• Digitaal: App of WhatsApp-groep voor updates, foto’s en praktische afspraken.
• Jaarlijks: Gesprek over ontwikkeling kind, observaties bespreken, wensen en feedback uitwisselen.
• Ad hoc: Bij bijzonderheden direct contact opnemen.

Ouderbetrokkenheid

Ouders ontvangen een exemplaar van dit werkplan en worden betrokken bij:

• Invullen kindformulier en wenproces
• Zindelijkheidstraining en zelfstandigheidsontwikkeling
• Ontwikkelingsgesprekken op basis van observaties
• Assisteren bij een eventueel uitje naar bijvoorbeeld de boerderij oid.

Samenwerking met gastouderbureau

Ik ben aangesloten bij meerdere gastouderbureaus. Deze samenwerking is essentieel voor kwaliteit en naleving van de wet.

Wat doet het gastouderbureau?

• Opstellen pedagogisch beleid (dat ik vertaal naar mijn werkplan)
• Bemiddeling tussen ouders en gastouder
• Controle op kwaliteit en naleving regelgeving
• Kassiersfunctie
• Bieden van scholing, coaching en intervisie
• Vaststellen beleidsregels
• Contact met GGD en toezichthouders
• Ondersteuning bij berekenen en aanvragen kinderopvangtoeslag

Mijn verantwoordelijkheden

• Uitvoeren van het pedagogisch beleid van het bureau
• Volgen van verplichte scholing en coaching
• Deelnemen aan intervisie en kwaliteitsoverleg
• Delen van observaties en ontwikkelingsinformatie (met toestemming ouders)
• Melden van incidenten en calamiteiten
• Up-to-date houden van registratie en administratie

Meldcode en veiligheid

Ik werk volgens de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Ik heb training gevolgd in het signaleren van kindermishandeling en seksueel geweld.

Wanneer meld ik?

Bij signalen van:

• Fysieke of emotionele verwaarlozing
• Fysiek of psychisch geweld
• Seksueel misbruik
• Onveilige thuissituatie

Ik volg de stappen van de meldcode:

1. Signaleren en in kaart brengen
2. Overleggen met collega’s (via gastouderbureau) of Veilig Thuis
3. Gesprek met ouders (indien verantwoord)
4. Wegen van vermoedens
5. Eventuele melding bij Veilig Thuis of Raad voor de Kinderbescherming

Calamiteiten en achterwacht

Bij calamiteiten (noodgeval) is er achterwacht geregeld. Mijn achterwacht is binnen 15 minuten aanwezig en is op de hoogte van de procedures. Ouders worden direct geïnformeerd.

Calamiteiten worden gemeld bij het gastouderbureau en geregistreerd conform de wettelijke eisen.

Klachtenregeling

Ouders kunnen met klachten of zorgen altijd bij mij terecht. Samen zoeken we naar een oplossing. Komt u er met mij niet uit, dan kunt u contact opnemen met het gastouderbureau. Elk gastouderbureau heeft een klachtenregeling en werkt samen met een onafhankelijke klachtencommissie.

Evaluatie en actualisatie

Dit pedagogisch werkplan wordt jaarlijks geëvalueerd en geactualiseerd in samenwerking met het gastouderbureau. Hierbij wordt rekening gehouden met:

• Wijzigingen in wetgeving en GGD-richtlijnen
• Feedback van ouders, gastouderbureau en GGD
• Eigen ervaringen en ontwikkeling als gastouder
• Nieuwe inzichten uit scholing en intervisie

Slot

Met dit pedagogisch werkplan geef ik ouders inzicht in mijn werkwijze bij Kinderopvang Eigenwijs. De combinatie van kleinschaligheid, persoonlijke aandacht en professionele kwaliteit maakt Eigenwijs een warme, veilige plek waar kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen op hun eigen en unieke manier.